Eiland Murano

Eiland Murano

Fondamenta San Lorenzo. (Open kaart)

Omschrijving

Murano is het eiland van het glas: zeven eilandjes verbonden door bruggen, ten noordoosten van Venetië, waar sinds het einde van de dertiende eeuw het glas wordt gemaakt dat de lagune wereldberoemd maakte. Er varen verschillende vaporetti naartoe, vanaf Piazzale Roma, San Zaccaria en de Fondamente Nove.

Het lijkt op een klein Venetië, met een eigen Canal Grande, bruggen en gotische paleizen. Maar het hart van het eiland zijn de glasovens, die nooit zijn gedoofd: het Murano-glas wordt hier nog steeds gemaakt, van kristal tot grote kroonluchters.

De meester blaast door de lange metalen pijp en geeft vorm aan het gloeiende glas, geholpen door twee assistenten, de servente en de serventino, met spatels en tangen. Het keurmerk «Vetro Artistico Murano» onderscheidt de stukken die echt op het eiland zijn gemaakt.

Het Glasmuseum, in het gotische Palazzo Giustinian, de oude residentie van de bisschoppen van Torcello, vertelt over de glaskunst van de oude eeuwen tot de twintigste eeuw. Een van de meest spectaculaire stukken is een kroonluchter met zestig armen van Lorenzo Santi en Giovanni Fuga.

Niet ver daar vandaan staat de basiliek van Santi Maria e Donato, waarschijnlijk in de zevende eeuw ontstaan en ook aan Sint-Donatus gewijd toen in 1125 zijn relikwieën arriveerden. In de apsis hangt een mozaïek van een biddende Madonna uit de twaalfde eeuw; op de grond ligt een mozaïekvloer uit dezelfde tijd als die van San Marco.

Aan het Rio dei Vetrai ligt San Pietro Martire, herbouwd in 1511: de kerk bewaart twee doeken van Giovanni Bellini en grote glazen kroonluchters, zoals het op dit eiland hoort. Mis ook de vuurtoren van Istrische steen niet, aan het einde van Viale Garibaldi.

De ovens kwamen hier bij decreet. Aan het einde van de dertiende eeuw gelastte de Serenissima de glasblazerijen van Venetië naar Murano te verplaatsen: in een bijna geheel houten stad hadden ze al te veel branden veroorzaakt.

Maar er was ook een andere reden. De Republiek wilde de kunst die haar beroemd had gemaakt onder controle houden: de glasmeesters moesten op het eiland wonen en mochten er niet weg zonder speciale toestemming. In ruil daarvoor waren ze de enige niet-edelen die met de dochters van patriciërs mochten trouwen.

Toch ontvluchtten velen het eiland en namen de geheimen mee naar het buitenland. In Frankrijk leerde de koninklijke spiegelmanufactuur de techniek via een echte spionageoperatie, georganiseerd door minister Colbert.

Murano had lange tijd een eigen podestà, een eigen Grote Raad en zelfs een eigen munt, de osella. Het was een zelfstandige gemeente tot 1923, toen het samen met Burano bij de gemeente Venetië kwam.

Niet missen
• Het Glasmuseum.
• De basiliek van Santi Maria e Donato.
• San Pietro Martire.
• De glasovens.

Wist je dat?
• Het «Piemontese» mangaan, een van de geheimen van Venetiaans kristal, kwam in werkelijkheid uit een mijn in het Aostadal.
• Vóór Napoleon stonden er op het eiland achttien kerken en kloosters: nu zijn er nog drie in gebruik.