Omschrijving
De Gallerie dell'Accademia vormen het grote museum van de Venetiaanse schilderkunst, in de wijk Dorsoduro, aan de voet van de Accademiabrug. Ze bezitten schilderijen van de veertiende tot de achttiende eeuw: Bellini, Carpaccio, Giorgione, Titiaan, Tintoretto, Veronese, Canaletto.
Het museum is uit een catastrofe geboren. Toen de Serenissima viel en Napoleon kwam, werden in Venetië kloosters gesloten en zo'n tweehonderd gebedshuizen opgeheven, en hun schilderijen dreigden te verdwijnen.
Veel kwamen terecht in de Brera, in Milaan. Wat overbleef werd verzameld in de Accademia di Belle Arti, zodat de leerlingen er konden studeren. De locatie werd in 1807 gekozen: de kerk Santa Maria della Carità, het klooster en de Scuola Grande della Carità. De collectie ging in 1817 open voor het publiek.
De academici protesteerden vanwege de kosten, maar de regering bleef bij haar besluit. De kerk werd in verdiepingen verdeeld, de altaren verdwenen en de gotische ramen werden dichtgemetseld. De naam in het meervoud, «Gallerie», komt van de verzameling gipsafgietsels die bij de schilderijen kwam.
Daarna kwamen de legaten van verzamelaars en aankopen. Hier hangen de Heilige Georgius van Mantegna, de Oude vrouw en de Storm van Giorgione.
Halverwege de negentiende eeuw werden de Heilige Georgius en de Oude vrouw gekocht door keizer Frans Jozef. Uit de legaten van verzamelaars komen de Heilige Hiëronymus en de schenker van Piero della Francesca en de Madonna met Kind tussen de heiligen Catharina en Maria Magdalena van Giovanni Bellini.
Onder het gebinte van de oude kerk is de cyclus Verhalen van Sint-Ursula van Carpaccio tentoongesteld, in een eigen zaal. In de Sala dell'Albergo van de Scuola, nog op zijn plaats, hangt de Opdracht van Maria in de tempel van Titiaan.
Hier zijn ook de tekeningen, onder meer de Vitruviusman van Leonardo, die alleen bij bijzondere gelegenheden wordt getoond. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de meesterwerken in veiligheid gebracht in Florence, en tijdens het laatste conflict in afgelegen depots.
Een rondgang door het museum raakt ook andere meesters: Cima da Conegliano, Tiepolo, Canaletto, en sinds 2018 nieuwe aanwinsten zoals De Hoop van Giorgio Vasari. Sinds 1895 hangen de schilderijen in chronologische volgorde, van de veertiende tot de achttiende eeuw.
In 1923 werd de apsiszaal van de oude kerk gedeeltelijk teruggewonnen, met herstel van het gebint en de gotische ramen: onder dat plafond bleven de grote doeken van Carpaccio.
Niet missen
• De Storm.
• De Verhalen van Sint-Ursula.
• De Opdracht van Maria in de tempel.
Wist je dat?
• De Hemelvaart van Maria van Titiaan hing hier tot de jaren twintig en keerde toen terug naar het hoofdaltaar van de Frari.
• Tussen 1944 en 1949 nam Carlo Scarpa een verbouwing en een nieuw gebouw op zich, verbonden met de negentiende-eeuwse zalen.
Het museum is uit een catastrofe geboren. Toen de Serenissima viel en Napoleon kwam, werden in Venetië kloosters gesloten en zo'n tweehonderd gebedshuizen opgeheven, en hun schilderijen dreigden te verdwijnen.
Veel kwamen terecht in de Brera, in Milaan. Wat overbleef werd verzameld in de Accademia di Belle Arti, zodat de leerlingen er konden studeren. De locatie werd in 1807 gekozen: de kerk Santa Maria della Carità, het klooster en de Scuola Grande della Carità. De collectie ging in 1817 open voor het publiek.
De academici protesteerden vanwege de kosten, maar de regering bleef bij haar besluit. De kerk werd in verdiepingen verdeeld, de altaren verdwenen en de gotische ramen werden dichtgemetseld. De naam in het meervoud, «Gallerie», komt van de verzameling gipsafgietsels die bij de schilderijen kwam.
Daarna kwamen de legaten van verzamelaars en aankopen. Hier hangen de Heilige Georgius van Mantegna, de Oude vrouw en de Storm van Giorgione.
Halverwege de negentiende eeuw werden de Heilige Georgius en de Oude vrouw gekocht door keizer Frans Jozef. Uit de legaten van verzamelaars komen de Heilige Hiëronymus en de schenker van Piero della Francesca en de Madonna met Kind tussen de heiligen Catharina en Maria Magdalena van Giovanni Bellini.
Onder het gebinte van de oude kerk is de cyclus Verhalen van Sint-Ursula van Carpaccio tentoongesteld, in een eigen zaal. In de Sala dell'Albergo van de Scuola, nog op zijn plaats, hangt de Opdracht van Maria in de tempel van Titiaan.
Hier zijn ook de tekeningen, onder meer de Vitruviusman van Leonardo, die alleen bij bijzondere gelegenheden wordt getoond. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de meesterwerken in veiligheid gebracht in Florence, en tijdens het laatste conflict in afgelegen depots.
Een rondgang door het museum raakt ook andere meesters: Cima da Conegliano, Tiepolo, Canaletto, en sinds 2018 nieuwe aanwinsten zoals De Hoop van Giorgio Vasari. Sinds 1895 hangen de schilderijen in chronologische volgorde, van de veertiende tot de achttiende eeuw.
In 1923 werd de apsiszaal van de oude kerk gedeeltelijk teruggewonnen, met herstel van het gebint en de gotische ramen: onder dat plafond bleven de grote doeken van Carpaccio.
Niet missen
• De Storm.
• De Verhalen van Sint-Ursula.
• De Opdracht van Maria in de tempel.
Wist je dat?
• De Hemelvaart van Maria van Titiaan hing hier tot de jaren twintig en keerde toen terug naar het hoofdaltaar van de Frari.
• Tussen 1944 en 1949 nam Carlo Scarpa een verbouwing en een nieuw gebouw op zich, verbonden met de negentiende-eeuwse zalen.